Jak używać opaski antystatycznej?
Zasada działania opaski antystatycznej jest bardzo prosta. Wszystko sprowadza się do kontrolowanego przekazania ładunku elektrostatycznego przez ścieżkę upływu, od nadgarstka lub buta do uziemienia, celem zabezpieczenia delikatnej elektroniki, przy której pracuje operator.
Jeżeli po raz pierwszy spotykacie się z informacją na temat takiego elementu ochrony osobistej w strefie EPA jak opaska antystatyczna, to bardzo liczymy, że na co dzień jednak nie zajmujecie się elektroniką, jej serwisowaniem czy produkcją urządzeń elektronicznych. W innym wypadku bardzo współczujemy tym wszystkim sprzętom, które trafiały do Waszych rąk i na wasze blaty serwisowe. Brak jakiekolwiek ochrony antystatycznej w miejscu pracy technika zajmującego się elektroniką jest jak brak higieny na bloku operacyjnym czy w restauracyjnej kuchni. Owszem, w brudnej kuchni da się ugotować, podobnie jak da się pozszywać pacjenta w niesterylnych warunkach szpitalnych. Tylko co z tego, skoro pacjent zmarł, a gość restauracji struł? Ta prosta analogia pokazuje, jak ważne jest korzystanie z ochrony osobistej podczas prac serwisowych, aby nasze działania nie powodowały uszkodzeń i licznych awarii, lecz pozwalały na bezpieczne ich realizowanie wraz z minimalizowaniem ryzyka wyładowań elektrostatycznych.
Co to jest opaska antystatyczna?
Warunkiem prawidłowego zabezpieczenia operatora przy pomocy opaski antystatycznej jest jej ścisłe przyleganie do ciała – w przypadku opaski nadgarstkowej lub do obuwia, - w przypadku opaski na but. Przed każdym rozpoczęciem prac, konieczne jest dokonanie sprawdzenia poprawności połączenia na linii opaska, zapięcie, przewód, mocowanie do uziemienia. Zaleca się także przeprowadzać regularne przeglądy stanu okablowania przewodzącego oraz samych opasek.
Producenci opasek antystatycznych tworzą je z zapięciem typu zatrzask lub zapięciem typu banan. W zależności od wyposażenia stanowiska i indywidualnych potrzeb można dobrać najbardziej odpowiedni typ zapięcia oraz rodzaj opaski.
Jak działa opaska antystatyczna?
Zasada działania opaski ESD jest stosunkowo prosta: wewnętrzna część opaski wyściełana jest przewodzącą stalą nierdzewną, której zadaniem jest odebrać ładunek z powierzchni naszej skóry i przekazać go dalej do przewodzącego zatrzasku. Zatrzask służy do podłączenia przewodu, który łączy opaskę antystatyczną z uziemieniem. Najczęściej jest to przewód spiralny, który w zależności od potrzeb może być dość krótki, a w razie potrzeby rozciągać się, przez co nie krępuje ruchów i ogranicza mobilność technika w niewielkim stopniu. W przypadku chęci wstania i odejścia od stanowiska zatrzask ułatwia wypięcie z uziemienia i opuszczenie miejsca pracy.
W ofercie Renex dostępna jest wysokiej jakości metalowa opaska ESD, zatrzask 4 mm, z dołączonym przewodem oraz tradycyjna opaska ESD, zatrzask-banan 10 mm, z przewodem 2,5 m, jak również wersja przeznaczona dla alergików.
Metalowa opaska ESD oferuje wysokiej jakości trwałe zabezpieczenie na nadgarstek technika. Dzięki rozciągliwości opaski z metalowymi panelami zapewnia stały kontakt ze skórą. Oznacza to, że opaska nie traci kontaktu ze skórą nawet podczas poruszania rękoma za sprawą zaciskania się paneli na nadgarstku, a w razie ewentualnego nagromadzenia się ładunku, zostaje on przekazany przez panele do zatrzasku, a następnie do uziemienia za pomocą dołączonego przewodu.
Tańszą, ale jednak mniej trwałą i szybciej zużywającą się alternatywą dla metalowej opaski jest opaska wykonana z poliestru, której wyłącznie wewnętrzna część zawiera metalowe tworzywo ze stali nierdzewnej.
Najczęściej opaski antystatyczne posiadają zabezpieczenie w postaci rezystora 1M Om w przewodzie. Opornik ma za zadanie zabezpieczyć nam ścieżkę upływu ładunku, pozwalając na jego powolne rozładowanie. Co więcej, gdyby zupełnie przez przypadek użytkownik podpiął opaskę zamiast do uziemienia, do źródła prądu, zainstalowany opornik ochroni go przed niebezpiecznym porażeniem prądem. Taki opornik w opasce najczęściej ma od 1 do 2 MOhm rezystancji. Rezystor 1M Om jest stosowany w opaskach nadgarstkowych a 2M Om w opaskach na obuwie. Opaska nadgarstkowa podłączana jest do tzw. EBP w którym każde wejście też posiada rezystor 1M Om więc jest to połączenie szeregowe co zwiększa nam sumę rezystorów.
Opaski antystatyczne na obuwie
Okazuje się, że nie tylko nasze ręce są doskonałym źródłem wyładowań elektrostatycznych w trakcie prac związanych z elektroniką, ale także nasze nogi w obuwiu. Każde przetarcie butem o powierzchnie niezabezpieczonej podłogi potrafi wygenerować tysiące Voltów napięcia gotowego dokonać nieodwracalnych zniszczeń w delikatnych układach scalonych. Dlatego opaski antystatyczne na obuwie są równie ważnym elementem bezpiecznego stanowiska pracy, co opaski na rękę.
W zależności od potrzeb i rodzaju noszonego obuwia możemy skorzystać z opaski jednorazowego użytku bądź wielokrotnego użycia. Należy pamiętać że opaska na obuwie działa tylko z podłogą antystatyczną. Natomiast jednorazowe opaski są stosowane tylko dla osób odwiedzających strefy EPA a nie dla pracowników, ponieważ tam nie ma zabezpieczenia poprzez rezystory. Producenci, wychodząc naprzeciw potrzebom użytkowników, tworzą opaski na obuwie ESD, ale również na obuwie z obcasem, a nawet na kobiece szpilki. W strefach EPA zaleca się jednak korzystanie z obuwia przeznaczonego do stref EPA wolnych od wyładowań.
Gdzie podłączyć opaskę antystatyczną?
Kwestie bezpieczeństwa, ale również dobre praktyki ochrony osobistej sprawiają, że opasek antystatycznych nie podłącza się bezpośrednio do uziemienia, ale przez dedykowane listwy oraz akcesoria jak na przykład mata biurkowa z zatrzaskiem.
O powodach takich praktyk już nieco wspomnieliśmy. Przede wszystkim chodzi o bezpieczeństwo. Natomiast kolejnym jest po prostu wygoda i komfort pracy. Szczególnie gdy jesteśmy zmuszeni pracować nie tylko przy jednym stanowisku, ale podczas realizacji pracy przemieszać się pomiędzy stanowiskami, wygodne zapięcie opaski do maty biurkowej czy zainstalowanej na biurku listwy uziemiającej nie utrudnia pracy, pozwala na łatwe odpięcie i przepięcie się przy nowym miejscu pracy. Łatwość z jaką przebiega przepinanie opasek pomiędzy stanowiskami, sprawia, że pracownicy nie zniechęcają się, nie zapominają o higienie pracy i dbają o to, aby realizowane przez nich prace odbywały się w zabezpieczonym środowisku.
Mata z opaską antystatyczną
Mata antystatyczna zabezpiecza przestrzeń roboczą technika. Dzięki temu urządzenie, które jest aktualnie serwisowane, testowane bądź produkowane może być bezpiecznie obsługiwane przez operatora, bez obawy o zniszczenia wywołane ładunkami elektrostatycznymi.
W zależności od potrzeb w ofercie Renex znajdziemy maty o standardowych rozmiarach. Dodatkowo w razie potrzeby dostępne są maty, które można dopasować do wymagań i rozmiaru blatu roboczego.
Wysokiej jakości antystatyczna mata stołowa charakteryzuje się gładką powierzchnią, której zadaniem jest zachowanie rezystancji powierzchniowej. Mata powinna posiadać warstwy zapewniające rozpraszanie wyładowań, a także przewodzenie impulsów, które muszą zostać oddane do uziemienia. Dobrej jakości mata stołowa powinna być odporna na uszkodzenia mechaniczne, jak również przetarcia i wysoką temperaturę.