Stanowisko do lutowania - jakie elementy powinno posiadać?
Chociaż na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że stanowisko do lutowania to po prostu miejsce, gdzie można użyć stacji lutowniczej, to gdy głębiej się nad tym zastanowimy, sprawa robi się zdecydowanie bardziej skomplikowana. Nowoczesne wyposażenie stanowiska do lutowania musi zapewnić nie tylko komfort wykonywania pracy, ale również bezpieczeństwo technika i urządzenia przy którym realizowane są działania serwisowe. Jakie zatem elementy powinno posiadać prawidłowo zaprojektowane i wykonane stanowisko do lutowania?
Gdybyśmy mieli skrupulatnie zająć się tematem stanowiska do lutowania, musielibyśmy poruszyć kwestie dotyczące wszystkiego, co otacza miejsce, w którym wykonywane są prace lutownicze. I tu wcale nie mam na myśli samego biurka z blatem roboczym czy wyposażenia, ale raczej miejsca jako całości – od podłogi po meble, ściany, oświetlenie, instalację i dopiero na samym wyposażeniu kończąc. Pojemność tego zagadnienia sprawia, że byłby to materiał zbyt obszerny, aby zmieścił się w jednym artykule. Skupmy się zatem na miejscu pracy oraz niezbędnym wyposażeniu, które to na potrzeby tego artykuły zamkniemy w klamrze nazwanej stanowiskiem do lutowania.
Stanowisko do lutowania czyli miejsce do pracy
Wygodne krzesło zgodne z normą PN-EN 61340-5-1, odpowiednio uziemione, to dopiero początek. REECO S-10A to ergonomiczne krzesło biurowe o wysokiej trwałości i stabilności, zapewniające komfort pracy. Pięcioramienna podstawa z aluminium polerowanego (jednolity, wzmocniony odlew aluminium) oraz 2 lata gwarancji na podstawę i amortyzator to gwarancja niezawodności i pewności użytkowania. Krzesło wyposażone jest w samohamujące kółka antystatyczne w standardzie, co ułatwia jego przemieszczanie. Amortyzator gazowy pozwala na regulację wysokości siedziska w zakresie 45-58 cm, co zapewnia optymalną pozycję ciała podczas pracy.
Siedzisko pokryte jest tkaniną antystatyczną, a kubełkowe oparcie zaprojektowane w wyprofilowany kształt szczególnie w części lędźwiowej kręgosłupa, podnosi komfort pracy i wpływa pozytywnie na ergonomię. Oparcie również pokryte jest tkaniną antystatyczną, a regulacja wysokości oraz kąta nachylenia umożliwia dopasowanie krzesła do indywidualnych potrzeb użytkownika.
Krzesło jest zaprojektowane w taki sposób, aby zapewnić niezawodne i pewne odprowadzanie ładunków z siedzącej osoby do wykładziny lub maty podłogowej, co jest szczególnie ważne w przypadku pracy przy urządzeniach elektrycznych.
Meble idealne do lutowania
Ponadto, do realizacji prac niezbędne będzie odpowiednie biurko. W przypadku produktów marki REECO mamy do dyspozycji trzy linie mebli przemysłowych, w których znajdziemy niezbędne meble do stworzenia stanowiska dla lutowania – CLASSIC, PREMIUM, a także ELECTRIC
Stół CLASSIC wyróżnia się maksymalnym obciążeniem konstrukcji z blatem wynoszącym aż 300 kg, co czyni go bardzo wytrzymałym i solidnym meblem. Regulacja wysokości jest płynna i może się odbywać w zakresie od 670 do 1120 mm, co pozwala na dopasowanie stołu do indywidualnych potrzeb użytkownika. Dodatkowo, stoły wyposażone są w blokady regulacji wysokości na każdej nodze oraz stopki poziomujące, które gwarantują stabilność mebla. Seria mebli CLASSIC to nie tylko wysoka jakość wykonania i duża obciążalność, ale także modułowość, która pozwala na ich zastosowanie w wielu różnych miejscach.
Stół z serii PREMIUM to mebel wykonany z dbałością o najwyższą jakość i wytrzymałość, dzięki czemu może być wykorzystany w wielu różnych zastosowaniach. Możliwość niemal dowolnej rozbudowy sprawia, że ten stół jest idealnym rozwiązaniem dla firm produkcyjnych i serwisowych, w tym dla branż takich jak elektronika, medycyna, farmacja czy przemysł ciężki. Maksymalne obciążenie konstrukcji z blatem wynoszące 600 kilogramów sprawia, że ten stół jest bardzo wytrzymały i odporny na intensywną pracę.
Dzięki ergonomicznemu blatu oraz płynnej regulacji wysokości w zakresie od 670 do 1120 mm, operator może dostosować konstrukcję do swoich indywidualnych potrzeb. Blokada regulacji wysokości w postaci czterech wkrętów na każdej nodze oraz stopki poziomujące zapewniają stabilność i dokładność pracy. Konstrukcja PREMIUM wykonana została z odlewanych stóp, co zwiększa stabilność całej konstrukcji. Wszystkie te elementy sprawiają, że praca na tym stole jest bardzo wygodna i komfortowa.
Stół Premium ELECTRIC to rozwiązanie dedykowane dla osób ceniących sobie najwyższą jakość wykonania, niezawodność i wygodę w czasie pracy. Konstrukcja tego stołu została wyposażona w elektryczne siłowniki o dużej mocy, co umożliwia regulację wysokości blatu. Innowacyjne kolumny podnoszące blat wyróżniają się dużym udźwigiem oraz bardzo niskim zużyciem energii.
Stół Premium ELECTRIC charakteryzuje się również modułowością, co pozwala na jego łatwą rozbudowę w zależności od potrzeb użytkownika. Mebel ten jest szczególnie rekomendowany do wykorzystania w elektronice, medycynie, farmacji czy przemyśle ciężkim. Stół antystatyczny jest również wyjątkowo prosty w dostosowaniu do indywidualnych wymagań użytkownika oraz rodzaju wykonywanej pracy, co zapewnia jeszcze większy komfort. Wśród zalet należy wymienić łagodne uruchamianie i zatrzymywanie, niski poziom hałasu oraz maksymalną siłę na nogę wynoszącą 1600 N. Maksymalna prędkość podnoszenia blatu wynosi 43 mm/s bez obciążenia. Zasilany jest napięciem 24V za pomocą dostarczonego zasilacza w zestawie. Dodatkowo, stół jest wyposażony w aplikację na smartphone umożliwiającą regulację wysokości blatu za pomocą Bluetooth.
Meble idealne do lutowania można szeroko dopasowywać do potrzeb stanowiska. Rozbudowany konfigurator umożliwia wygenerowanie podglądu skonfigurowanej konstrukcji, a wybierać można pośród rodzaju podstawy – od standardowej, po antywibracyjną, mobilną, na elektrycznej kończąc. Do wyboru mamy także różnego rodzaju blaty, a także system do wieszania akcesoriów – lamp z oświetleniem, półek, stojaków itd. Biurka można ze sobą łączyć, także w konstrukcje w kształcie litery L czy U.
REECO pozwala na zamówienie indywidualnego projektu mebli dla zapewnienia maksymalnej wygody, bezpieczeństwa i produktywności pracownika. Dlatego warto również zwrócić uwagę na ergonomię stanowiska, co ma wpływ na wygodę pracy i zapobiega dolegliwościom zdrowotnym. Odpowiednie ustawienie stołu, krzesła i narzędzi może zmniejszyć napięcie mięśni i przeciwdziałać bólom kręgosłupa, rąk i nadgarstków.
Lampy do lutowania
Należy również pamiętać o właściwym oświetleniu stanowiska, które powinno być odpowiednio mocne i dostatecznie równomierne, aby umożliwić technikowi precyzyjne i dokładne wykonywanie prac lutowniczych. Ważne jest, aby światło nie oślepiało technika, a jednocześnie nie rzucało cieni na powierzchnię roboczą. Warto także zwrócić uwagę na kolor światła, który może wpłynąć na percepcję kolorów elementów elektronicznych. W związku z tym zaleca się stosowanie źródeł światła o neutralnej barwie, takiej jak biały lub lekko żółtawy, które pozwolą na dokładne rozróżnianie kolorów. Najlepiej umieścić źródło światła nad stołem roboczym, aby światło padało na elementy elektroniczne oraz na ręce i narzędzia technika, co ułatwi wykonywanie precyzyjnych prac lutowniczych.
Tu sprawdzą się Lampy Reeco. To doskonałe rozwiązanie dla osób, które szukają nie tylko funkcjonalnego, ale i estetycznego oświetlenia. Dzięki zastosowaniu diod LED, lampy Reeco zużywają niewiele prądu, co przekłada się na niższe rachunki za energię elektryczną.
Ponadto, lampy do lutowania Reeco cechują się dłuższą żywotnością w porównaniu do tradycyjnych źródeł światła. Ergonomiczne oświetlenie LED zostało zaprojektowane zgodnie z normami europejskimi, w tym z normą EN12464-1, co oznacza, że emitowane światło jest odpowiednie dla oczu i nie powoduje zmęczenia, odblasków czy połysków.
Lampy Reeco posiadają również opcję częściowego wyłączenia oświetlenia (3D), dzięki czemu można dostosować natężenie światła do własnych potrzeb. Temperatura barwowa wynosi 5700K, a skuteczność świetlna to 105 lm/W. Konstrukcja lampy pokryta jest farbą antystatyczną 7021, co zapewnia nie tylko trwałość i odporność na zarysowania, ale również doskonałe właściwości antystatyczne.
Bezpieczne stanowisko do lutowania
Kolejną kwestią do rozwiązania podczas tworzenia stanowiska do lutowania jest bezpieczeństwo na wypadek wyładowań elektrostatycznych. Podstawą jest instalacja pozwalająca na podłączenie poszczególnych elementów wyposażenia do uziemienia. W sprzedaży dostępne są specjalne wtyczki do standardowych gniazd typu SCHUCKO, które izolują nam dostęp do prądu, pozwalając na podłączenie się wyłącznie do uziemienia za pomocą przyłączy typu banan lub zatrzask.
Do uziemienia należy zatem podłączyć blat roboczy poprzez matę ESD a także opaskę na rękę, którą technik zakłada tuż po przybyciu do stanowiska czy opaskę na obuwie. Wszystkie te elementy spinamy z uziemieniem za pomocą ustandaryzowanych przewodów zakończonych złączami. W Renex dostępne są maty ESD, o różnych wielkościach z przygotowaną przypinką, pozwalająca w łatwy sposób uziemić blat roboczy przy którym trwają prace.
Bezpieczne stanowisko do lutowania to również stanowisko ergonomiczne, gdzie korzystanie z zasobów narzędzi i urządzeń nie jest utrudnione i nie powoduje niebezpieczeństwa porażenia prądem czy poparzenia. Dlatego tak ważnym jest zachowanie higieny pracy podczas realizacji działań lutowniczych w czym pomagają dedykowane półki, podstawki, koryta, przegrody i organizery.
Warto również pamiętać o przestrzeganiu standardowych procedur bezpieczeństwa podczas pracy z narzędziami i urządzeniami lutowniczymi, takich jak stosowanie okularów ochronnych, rękawic ochronnych i innych elementów zabezpieczających przed poparzeniami lub porażeniami prądem.
Narzędzia niezbędne przy stanowisku do lutowania
Im bardziej wymagające realizacje lutowania do wykonania, tym większa ilość i stopień skomplikowania narzędzi niezbędnych podczas lutowania niezbędnych pod ręką technika na przystosowanym mu stanowisku. Niewątpliwie kilka najbardziej podstawowych narzędzi, bez których bardzo trudno będzie się obyć podczas lutowania, to oczywiście wszelkiego rodzaju pęsety, szczypce, obcinaczki, uchwyt, ale także aplikatory czy podajniki.
Tu ważne, aby narzędzia były wysokiej jakości, wykonane z dobrych materiałów, co będzie miało niebagatelny wpływ nie tylko na ich trwałość, ale przede wszystkim na jakość wykonywanych prac, szczególnie tych najbardziej precyzyjnych.
W związku z tym, że stopień skomplikowania dzisiejszych urządzeń, a także ich miniaturyzacja jest już na takim poziomie, że ludzkie oko nie jest w stanie zagwarantować odpowiedniej widzialności bez wspomagania w postaci mikroskopu, bądź co najmniej szkła powiększającego, niewątpliwie na każdym stanowisku pracy powinno znaleźć się właśnie takie optyczne wsparcie. W ofercie Renex znajdziemy spory wachlarz produktów wsparcia optycznego dla technika, a wśród nich najbardziej popularną lupę Daylight Omega 5 z oświetleniem LED, wyposażoną w soczewkę 3D oraz 5D.
Lupa do lutowania
Lupa Daylight Omega 5 z oświetleniem LED to wysokiej jakości narzędzie, które może być wykorzystywane w wielu dziedzinach, takich jak elektronika, inżynieria precyzyjna, medycyna, mechanika, automatyka, energetyka, poligrafia i wiele innych. Zestaw zawiera dwie soczewki o mocy 3 dpt (1,75x) i 5 dpt (2,25x), co pozwala na dokładne obserwowanie nawet najdrobniejszych detali. Soczewki Lupy Daylight Omega 5 mają wymiar 127 mm (5”) i wykonane są ze szkła, co gwarantuje ich trwałość i odporność na uszkodzenia. Lupa jest wyposażona w oświetlenie LED na 42 diodach o mocy 8 W, co zapewnia jasne i równomierne światło. Oświetlenie posiada dwa poziomy natężenia światła, co pozwala na regulację jego natężenia zgodnie z indywidualnymi potrzebami użytkownika. Lupa Daylight Omega 5 z oświetleniem LED ma maksymalny zasięg 115 cm. To umożliwia wygodną pracę bez konieczności przemieszczania urządzenia po blacie roboczym. Lupa do lutowania może być zamocowana do krawędzi blatu, a także wyposażona w opcjonalne mocowania, takie jak statyw na kółkach lub podstawka na biurko. Diody LED oferują oświetlenie z temperaturą barwową 6000 K oraz natężenie oświetlenia w odległości 15 cm (6") wynoszące aż 5500 Lux. To pozwala na dokładne i wygodne wykonywanie precyzyjnych prac. Lupa jest dostarczana z przewodem o długości 2,6 m.
Mikroskopy do lutowania
W przypadku konieczności pracy z jeszcze większym powiększeniem, konieczne będzie zastosowanie w swoich pracach mikroskopu. I tu mamy do wyboru mikroskopy stereoskopowe, w tym modele trójokularowe do podłączenia dodatkowej kamery pozwalającej nagrywać wykonywaną pracę bądź widzieć jej podgląd na dużym ekranie, lub mikroskopy do lutowania typowo cyfrowe, które powiększony obraz wyświetlają bezpośrednio na podłączonym ekranie.
Za przykład wysokiej jakości tego ostatniego może posłużyć nowatorski mikroskop Tagarno Magnus Zip FHD, który wykorzystuje technologię Full HD, oferując wysoką jakość obrazu i maksymalne powiększenie x48,1. Dzięki temu, możliwe jest prowadzenie precyzyjnych obserwacji w wygodnej pozycji, bez zmęczenia operatora.
Jakość obrazu jest wyjątkowa, ponieważ sygnały DVI i HDMI są przekazywane cyfrowo na całym odcinku kamera - monitor. Zapobiega to stratom jakości występujących w dotychczasowych rozwiązaniach, gdzie sygnał jest przetwarzany z analogowego na cyfrowy. Dodatkową korzyścią jest możliwość obserwacji przez więcej niż jedną osobę, co jest szczególnie przydatne przy kontroli jakości lub szkoleniach.
Mikroskopy cyfrowe, takie jak Tagarno Magnus Zip FHD posiada również opcję automatycznego ustawienia ostrości oraz ręczną regulację ostrości i balansu bieli. Zabezpieczenie przed ESD zapewnia bezpieczeństwo pracy w trudnych warunkach, a przestrzeń robocza wynosząca 250mm umożliwia badanie większych elementów. Mikroskop do lutowania jest wyposażony w złącza HDMI wyjście/wejście oraz USB 3.0, co umożliwia łatwe przesyłanie obrazów i danych.
Alternatywą, tym bardziej do użytku osobistego, z opcją podłączenia kamery do rejestrowania czy też wyświetlania obszaru roboczego na dużym ekranie jest mikroskop stereoskopowy trójokularowy. Tu za przykład posłuży mikroskop stereo trójokularowy Carton CA-DSZT-44P - narzędzie o szerokim zakresie powiększeń i ergonomicznej konstrukcji, które umożliwia łatwe i wygodne obserwowanie elementów o niewielkich rozmiarach.
Ten model umożliwia zakres powiększeń od 10x do 44x w skompletowaniu standardowym oraz do 140,8x z opcjonalnymi obiektywami. Ponadto, interfejs umożliwia podłączenie zewnętrznych urządzeń, takich jak przetworniki obrazu typu TV, komputer, kamera lub aparat fotograficzny. Mikroskop ten charakteryzuje się stabilną i wygodną podstawą o szerokości 220x284mm oraz dużą (płynnie regulowaną) odległością pomiędzy obiektywem a obserwowanym przedmiotem. Swobodna regulacja głowicy - tubus nachylony pod kątem 45° z możliwością obrotu o 360° oraz regulacja rozstawu okularów - od 52 do 75mm, zapewniają komfort użytkowania. Konstrukcja mikroskopu umożliwia instalację oświetlenia.
Oświetlenie diodowe Carton CA-LED-60T z 7-stopniową regulacją natężenia światła to produkt, który oferuje wiele zalet i funkcjonalności, dzięki którym zyskał uznanie wielu użytkowników. Produkt ten charakteryzuje się wysoką jakością wykonania oraz niezawodnością działania, co jest szczególnie istotne w przypadku oświetlenia, które musi działać bezawaryjnie przez wiele godzin. Urządzenie jest wolne od migotania, co zapewnia komfort i bezpieczeństwo użytkowania, a także jest niezwykle ważne dla osób, które mają wrażliwe oczy.
Jaka lutownica do lutowania?
Nie sposób tworzyć stanowiska do lutowania bez wyposażenia go w lutownice. Od tego jaką lutownicę lub stację lutowniczą wybierzemy w dużej mierze zależy rodzaj wykonywanych prac przy stanowisku do lutowania. Zupełnie inne urządzenie będzie potrzebne do lutowania elementów elektronicznych jak układy BGA czy nawet SMD, a jeszcze inny do lutowania przewodów czy elementów przewlekanych THT.
Lutownice powinny mieć możliwość regulacji temperatury, ponieważ różne rodzaje lutowania wymagają różnych temperatur. Ważne jest również, aby narzędzia osiągały odpowiednią temperaturę w krótkim czasie. Wydajność narzędzi jest ważna, ponieważ im szybciej można przeprowadzić lutowanie, tym bardziej produktywnie można pracować.
Dlatego bardzo ważna jest także moc poszczególnych lutownic, od której zależy przecież łatwość pracy, szczególnie tej przy elementach o dużych gabarytach, potrafiących zaabsorbować dużo ciepła z grota, którego lutownica o zbyt małej mocy nie będzie w stanie wygenerować. I w drugą stronę – lutownica o zbyt dużej mocy będzie nieodpowiednia do prac z bardzo delikatnymi i małymi elementami, które podczas lutowania mogą po porostu ulegać awarii, a nawet zniszczeniu.
Dodatkowo, lutownice grotowe o których wspomniałem powyżej to przecież nie jedyne technologie łączenia ze sobą elementów przy pomocy spoiwa jakim najczęściej jest cyna. Z powodzeniem są przecież używane także lutownice w postaci stacji Hot Air, ale również stacje do lutowania podczerwienią czy lutownice laserowe. Wszystkie te urządzenia wymagają różnego sposobu obsługi, innych narzędzi i zasad bezpiecznej pracy. Dlatego tak ważne jest, aby stanowisko do lutowania dostosować pod wybrany sposób realizowania prac lutowniczych w równie dużym stopniu co zwracać uwagę na bezpieczeństwo, markę, ergonomię czy jakość urządzeń do lutowania.
Urządzenia do lutowania powinny być bezpieczne w użytkowaniu, a także posiadać zabezpieczenia przed przegrzaniem, aby zapobiec przegrzaniu i spaleniu elementów elektronicznych. Warto wybierać narzędzia do lutowania renomowanych marek, które są znane z wysokiej jakości i niezawodności. Lepsza jakość narzędzi zazwyczaj przekłada się na wyższą trwałość i lepszą wydajność.
Pochłaniacz oparów w trosce o zdrowie i sprzęt
Stanowisko do lutowania, to nie tylko wygodne biurko, krzesło czy wyspecjalizowany sprzęt i narzędzia. To również elementy bezpieczeństwa jak wspomniane już elementy zabezpieczające przed wyładowaniami, ale także elementy ochrony osobistej, jak dedykowane ubrania, rękawice, obuwie, opaski, czy też urządzenia dbające o zdrowie i kondycję pracownika. Te ostatnie to przede wszystkim pochłaniacze dymów i oparów, które dbają o to, aby jak największa cześć oparów powstających podczas lutowania była natychmiast odbierana i neutralizowana przez system filtrów w pochłaniaczu.
Bezpośrednie wdychanie tych substancji może prowadzić do chorób układu oddechowego, chorób krwi oraz innych negatywnych skutków zdrowotnych. Ponadto opary i dymy związane z lutowaniem mogą osadzać się na elementach elektronicznych i innych narzędziach, co prowadzi do zanieczyszczenia, korozji i innych uszkodzeń. Użycie pochłaniacza oparów i dymów może pomóc w ochronie sprzętu i wydłużeniu jego żywotności.
Chemia lutownicza niezbędna podczas prac lutowniczych
Podczas lutowania dochodzi do sytuacji, w której na powierzchni lutowanej pozostają zanieczyszczenia, w tym pozostałości po topniku czy pastach lutowniczych. Ich nadmiar bardzo często jest konieczny do usunięcia po zakończeniu prac lutowniczych, ponieważ bardzo często są one wysoce korozyjne i nieoczyszczona z nich płytka drukowana z zalutowanymi elementami mogłaby ulec zniszczeniu.
Dlatego na stanowisku do lutowania nie może zabraknąć nie tylko wszelkich urządzeń, narzędzi i akcesoriów do lutowania, ale także tych elementów wyposażenia, których należy użyć po zakończeniu prac lutowniczych. W tym wypadku konieczne będzie wyposażenie stanowiska w odpowiednią chemię pozwalającą na łatwe oczyszczenie miejsc, w których trwały prace lub całych płytek drukowanych, które oczyszcza się przy pomocy chemii, którą wypełnione są wnętrza specjalnych wanien ultradźwiękowych.
Po uruchomieniu takiej wanny za sprawą zjawiska kawitacji dochodzi do rozpuszczenia i usunięcia zanieczyszczeń i pozostałości lutowniczych nie tylko z powierzchni elementów lutowanych, ale także spod lutowanych elementów i trudno dostępnych zakamarków.
Dodatkowo poza samą chemią niezbędne będą wszelkie pojemniki i dyspensery do chemii, jak również odpowiednie bezpieczne szczotki antystatyczne, ściereczki i czyściki. Warto także pamiętać, że chemia lutownicza może być szkodliwa dla zdrowia, dlatego należy stosować ją zgodnie z zaleceniami producenta oraz z odpowiednimi środkami ochrony osobistej, takimi jak rękawice i okulary ochronne, które również powinny się pojawić na stanowisku do lutowania.
Przygotowanie stanowiska do lutowania od zera nie jest procesem łatwym i prostym, jakby się z pozoru wydawało. Lutowanie do proces wymagający nie tylko wprawionego operatora wykonującego tę wysoce precyzyjną pracę, ale przede wszystkim zachowania wielu niezwykle istotnych działań, które bez odpowiednio przygotowanego stanowiska, a więc także bez narzędzi, rozwiązań komfortu i bezpieczeństwa pracy, nie może być wykonywane w sposób bezpieczny, jakościowy i zgodny ze sztuką.